DBA: Bescherming ZZP’er of Muilkorven Freelancer?

 

© Copyright 2017
M.
J. Geerars
QuaRatio BV
www.quaratio.com
maart 2017

Wiebes maakte zich er van de week weer makkelijk van af, zo aan de vooravond van de verkiezingen. Zijn stelling is: “De DBA is geen wet en dus kan ik hem niet intrekken.” Juridisch juist of niet, een miljoen freelancers heeft al bijna 2 jaar last van dit onhandig gemanoeuvreer. Zo’n 12% van de freelancers heeft de afgelopen tijd klussen misgelopen. Het heeft er alle schijn van dat marktpartijen dit momentum gebruiken om de freelancer terug te dwingen in een meer afhankelijke rol. Tegengesteld dus aan het oorspronkelijke doel van de DBA wet.

De doelstelling van de DBA was juist via de wet de freelancer te beschermen en de fictieve dienstverbanden er uit te filteren. Juist de èchte, ondernemende freelancer is hier nu de dupe van. De uitleg in de media is dat potentiële opdrachtgevers huiverig zijn voor eventuele boetes van de belastingdienst. Zij nemen nog uitsluitend werknemers in dienst of in dienst van een bureau aan voor projecten en tijdelijke opdrachten. Er is zelfs een nieuw woord voor dit soort opdrachten ontstaan: het zogenaamde ‘projectdienstverband’, een dienstverband voor de duur van het project.

Om meerdere redenen is de redenering achter deze handelswijze onzin:

  • Wiebus heeft alle sancties behorende bij de wet tot 2018 opgeschort

  • De wetgeving was bedoeld om schijn constructies te ontmoedigen. Wanneer een opdracht duidelijk een tijdelijk en zelfstandig karakter heeft dan behoef je zelfs geen modelovereenkomst in te vullen. Een echte interim-klus voldoet bijna vanzelfsprekend aan deze criteria.

  • Voor de opdrachten, die minder duidelijk aan de criteria voldoen zijn de modelstandaardovereenkomsten gegeven, waarmee zowel opdrachtgever als opdrachtnemer vrijwel zeker gevrijwaard zijn van negatieve maatregelen.

  • Sinds wanneer hoort risico nemen niet meer bij ondernemen?

  • De Nederlandse Arbeidsmarkt werd een decennium geleden nog omschreven als star en overgereguleerd. Nu zijn er bijna een miljoen ZZP’ers en zijn tal van werknemersregelingen en beschermende wetgeving afgeschaft.

Bijna 14% van de werknemers is bereid om geheel voor eigen risico en kosten diensten te verlenen. Het maakt de Nederlandse arbeidsmarkt tot een van de meest dynamische en efficiëntste van Europa. Natuurlijk is er bij elke majeure verandering sprake van minder gewenste bijeffecten. Iedereen begrijpt dat een postbode, die tegen dezelfde beloning van een postbode in loondienst freelancet geen echte ZZP’er is. Een ZZP’er moet nu eenmaal een risicopotje opzij kunnen leggen.

We hebben het hier niet over die categorie, het is terecht dat de overheid die werknemers in bescherming neemt. Het gaat ons om de hoogopgeleide of gespecialiseerde krachten, die zelfstandig opereren. Die worden eveneens getroffen door de onrust in de markt. Opdrachtgevers eisen een (project)dienstverband. Niet bedoeld om een juiste invulling te geven aan de DBA wetgeving, maar om deze juist te omzeilen. Tussenpersonen als detacheerders en payrollers doen goede zaken. Normaal als een wet wordt ontlopen heet dat wetsontduiking en volgen er sancties. Nu wordt het echter op afgewenteld op de groep, die er in de eerste plaats al slachtoffer van is.

En dat terwijl de DBA wet het juist zo simpel maakt: leg in de contracten met de freelancers afspraken vast over de resultaatverplichting, waarbij de freelancer zelf bepaald hoe hij zijn werk invult. Dit in tegenstelling tot de traditionele contracten waarbij afspraken gemaakt worden over de inzetverplichting: “40 uur per week voor x maanden lang”. Zo moeilijk is het niet.

Tussenpersonen als detacheerders en payrollers doen goede zaken. Deze marktpartijen hebben alle belang bij het in stand houden van deze onduidelijke situatie. Hoe meer (project)dienstverbanden via hun lopen, hoe beter de zaken gaan.

De Freelancer, die eerst de crisis, als flexibele schil, heeft opgevangen, krijgt nu opnieuw niet de beloning voor jarenlang interen. Tarieven staan onder druk en de zelfstandigheid wordt beknot in plaats van beloond. Dit duidt meer op een marktcorrectie op prijs en marktpositie, dan op het willen tegengaan van excessen.

Laat de politiek duidelijkheid verschaffen: òf we gaan door met de DBA, Op de keper genomen beschouwd is die wet zo slecht nog niet. Het is volkomen terecht dat fictieve dienstverbanden aangepakt worden. Maar we zijn nu aan het doorschieten met “projectdienstverbanden voor hoogopgeleide, ondernemende professionals”. De professional laten zitten met een lekke constructie is in ieder geval geen optie! Laat de politiek duidelijkheid verschaffen: òf we gaan door me de DBA, maar geef de hoogopgeleide, ondernemende freelancer dan de ruimte. Òf we gaan niet door, maar in het tweede geval hebben per omgaande een nieuw vehikel nodig. Terugvallen op de VAR kan natuurlijk ook. Dan zijn daar aanpassingen op nodig om schijnconstructies uit te sluiten.

In ieder geval verlangen meer dan een miljoen ZZP’ers of freelancers naar een daadkrachtige bewindspersoon na de verkiezingen! Bij voorkeur iemand die oplossingen biedt en een miljoen kiezers serieus neemt.

© Mark Geerars QuaRatio BV www.quaratio.com maart 2017